De dreiging dat een aantal pensioenfondsen de pensioenuitkeringen moet verlagen, brengt grote onrust. Niet alleen de mensen die al met pensioen zijn worden financieel getroffen, maar ook de mensen die nog werken en die zijn aangesloten bij het fonds worden getroffen in hun pensioenspaarpot omdat het gespaarde pensioen eveneens vermindert.

 

Het is nog niet eerder voorgekomen dat pensioenfondsen zo drastisch moesten ingrijpen dat er zelfs pensioengeld moest worden ingeleverd.

Sterker, in de jaren ’90 waren de pensioenfondsen rijk, zelfs steenrijk. Overschotten van miljarden waren voor een fonds geen uitzondering. Het ging zelfs zo goed met pensioenfondsen dat er bijna een wet is gekomen, die structurele financiële overschotten bij pensioenfondsen moest tegengaan. Een voorstel voor deze wet is op het laatste moment ingetrokken.

 

Het luxeprobleem van de fondsen is nu volledig veranderd in grote zorgen om ontoereikende financiële buffers. Bij sommige fondsen zijn de problemen zo groot dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, minister Donner, en De Nederlandsche Bank bij de fondsen hebben aangedrongen om in te grijpen in de pensioenen. Ze vinden dat een aantal pensioenfondsen het laatste redmiddel onder ogen moet zien, omdat er niet meer voldoende geld in kas is om de toekomstige pensioenen te kunnen blijven betalen. Ed Lukassen RPA, lid van de Nederlandse Orde van Pensioendeskundigen: “Dit laatste redmiddel heet ‘afstempelen’en dat is niets anders dan het verlagen van de pensioenuitkeringen en het pensioen waarop de werkenden aanspraak maken. Dit is een onaangename verrassing voor mensen die dachten dat het met hun pensioen wel goed was geregeld en dat het waardevast zou blijven.” Sommige pensioenfondsen ontspringen nu nog net de dans. Niet helemaal uitgesloten is dat deze op een later tijdstip alsnog aan de beurt zijn.

 

Niet alle werknemers sparen voor hun pensioen bij een pensioenfonds. Een ander kleiner deel (0,8 miljoen werknemers) bouwt zijn pensioen op via de werkgever bij een verzekeraar.

 

De vraag is hoe het met dit pensioen bij een verzekeraar is gesteld. Kan een verzekeraar ook genoodzaakt worden pensioenaanspraken en uitkeringen aan gepensioneerden te korten?

Het antwoord is eenvoudig, nee, dat kan niet!

Lukassen: “De situatie bij een verzekeraar is heel anders dan bij een pensioenfonds. Een verzekeraar kan de pensioenrechten en uitkeringen niet verlagen, ook al heeft de verzekeraar eveneens last van de aanhoudende lage rentestand en minder florissante beleggingsrendementen.”

 

Bij een verzekeraar moeten we onderscheid maken tussen een tweetal hoofdregelingen:

 

Ten eerste de pensioenregeling waarvoor de verzekeraar een nominale garantie heeft afgegeven. Dit betekent dat een verzekeraar een toegezegde pensioenaanspraak of een toegezegd pensioenkapitaal niet kan verlagen, omdat de hoogte van het uit te keren pensioen door de verzekeraar is gegarandeerd. Aan een verzekeraar worden daarom ook strengere financiële eisen opgelegd dan aan een pensioenfonds. Lukassen: “Juist omdat een verzekeraar het toegezegde pensioen niet kan verlagen, wordt de verzekeraar verplicht een hogere financiële buffer aan te houden dan een pensioenfonds. Deze buffer is zodanig hoog, dat er rekening kan worden gehouden met een hoger zekerheidsniveau om de pensioenbedragen uit te keren.

 

Ten tweede onderscheiden we de pensioenregeling waarbij werknemers hun pensioen opbouwen via een beleggingsverzekering. Bij dit type verzekering wordt er geen pensioenkapitaal toegezegd, maar wordt de premie door de verzekeraar geïnvesteerd in beleggingsfondsen. Het risico van beleggingswinst en beleggingsverlies ligt dus bij de werknemer. Lukassen: “In feite zou je kunnen stellen dat deelnemers met deze pensioenregeling ook last hebben van de huidige economische situatie waarin de pensioenfondsen zich bevinden. Toch is dit niet het geval. Het beleggings-resultaat kan weliswaar tegenvallen, echter de verzekeraar zal het opgebouwde tegoed niet kunnen afwaarderen zoals dit bij de pensioenfondsen wel het geval is. Het opgebouwde tegoed is onvoorwaardelijk eigendom van de deelnemer, de verzekeraar kan hier geen aanspraak op maken om haar tekorten te repareren.”

 

Daarnaast kan bij een beleggingspensioen in een aantal gevallen echter gekozen worden voor beleggen in garantiefondsen, waardoor een werknemer toch kan kiezen voor een bepaalde mate van pensioenzekerheid.”

 

De tijd dat werknemers doorgaans 70 % van het laatstverdiende salaris aan pensioen opbouwden, behoort allang tot het verleden. Werknemers die deze norm of een iets lagere norm willen bereiken, zullen steeds meer zelf een aanvullende pensioenvoorziening moeten treffen. De belangrijkste eerste stap hierbij is niet het aanschaffen van een lijfrente, bijspaarpensioen of beleggingsrekening, maar het laten opstellen van een integraal financieel plan. Op die manier wordt het inzicht verkregen aan de hand waarvan oplossingen veel beter afgestemd kunnen worden op de werkelijke behoefte van de werknemer.

 

 

20 september 2010

www.lukassenboer.nl/Nieuws.htm